Τρύγος 2026: Πρώτα συμπεράσματα

Όπως καταλαβαίνετε, λόγω της ιδιότητάς μου ως οινολόγου και γεωπόνου, ήταν πιθανότερο αυτή την περίοδο να με πετυχαίνατε σε κάποιο δελτίο της Silver Alert με την ένδειξη «Εξαφάνιση Ηλικιωμένου», παρά στην πλατφόρμα του Oinoway.com. Τώρα, όμως, που η καταιγίδα του τρύγου κόπασε, έχουμε επιτέλους τον χρόνο να βάλουμε τα πράγματα κάτω και να ξεδιπλώσουμε τις σκέψεις μας για τη χρονιά που πέρασε. Έχουμε αρκετά να πούμε, οπότε βάλτε ένα ποτήρι κρασί, και πάμε.

Τρύγος Sauvignon Blanc, Κεντρική Μακεδονία

Η ευχή και κατάρα του 2025

Το 2025 βιώσαμε έναν τρύγο που κύλησε σχεδόν παραμυθένια. Ευνοϊκές κλιματολογικές συνθήκες, περιορισμένη πίεση από ασθένειες, υγιή και ποιοτικά σταφύλια, αλλά και πολύ υψηλές στρεμματικές αποδόσεις. Και εδώ αξίζει να σταθούμε.

Αμπελουργοί και οινοποιοί έβλεπαν τα αμπέλια τους να σφύζουν από σταφύλι και τις δεξαμενές τους να γεμίζουν με κρασί. Αυτό που αρχικά έμοιαζε ιδανικό, όμως, ανέδειξε ένα σημαντικό πρόβλημα: την αδυναμία της αγοράς να απορροφήσει τις παραγόμενες ποσότητες. Όπως είναι γνωστό, η αγορά των ερυθρών οίνων παρουσιάζει συνεχή πτωτική τάση, ενώ εκείνη των ροζέ χαρακτηρίζεται από σημαντικές διακυμάνσεις. Ως αποτέλεσμα, μεγάλες ποσότητες κρασιού παρέμειναν αδιάθετες, «παγιδευμένες» στις δεξαμενές των οινοποιείων.

Από το πλεόνασμα κρασιού στην πτώση των τιμών

Κάπως έτσι ξεκίνησε ένα ντόμινο εξελίξεων που έφτασε μέχρι τον τρύγο του 2026. Πολλοί οινοποιοί βρέθηκαν φέτος χωρίς επαρκή διαθέσιμο χώρο για να υποδεχθούν τη νέα παραγωγή, καθώς οι δεξαμενές τους παρέμεναν δεσμευμένες με κρασί της προηγούμενης χρονιάς.

Η κατάσταση αυτή είχε άμεσο αντίκτυπο στους αμπελουργούς. Πολλά οινοποιεία, πέρα από τους ιδιόκτητους αμπελώνες τους, προμηθεύονται σταφύλια και από ανεξάρτητους παραγωγούς για να καλύψουν τις ανάγκες τους. Φέτος, όμως, αρκετά περιόρισαν ή διέκοψαν τις αγορές τους, αδυνατώντας να απορροφήσουν επιπλέον ποσότητες.

Η μειωμένη ζήτηση οδήγησε σε δραματική πτώση των τιμών των σταφυλιών, πλήττοντας άμεσα τους αμπελουργούς. Σύμφωνα με στοιχεία της ΚΕΟΣΟΕ, οι τιμές παραγωγού εμφανίζουν μειώσεις της τάξης του 35%–40%, ενώ σε ορισμένες περιοχές της χώρας η πτώση φτάνει έως και το 60%. Πρόκειται για μια εξέλιξη που επιβαρύνει σημαντικά την οικονομική βιωσιμότητα των αμπελουργικών εκμεταλλεύσεων και αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει συνολικά ο ελληνικός αμπελοοινικός κλάδος.

Τρύγος στις πλαγιές του Όρους Πάικου

Ποσότητα και Ποιότητα

Σε αντίθεση με την περσινή αφθονία σταφυλιών στη Βόρεια Ελλάδα, το 2026 χαρακτηρίστηκε από μικρότερες, αλλά άκρως ικανοποιητικές αποδόσεις. Οι οινοποιοί είχαν τη δυνατότητα να διαχειριστούν το σύνολο της παραγωγής τους ή να προχωρήσουν σε πράσινο τρύγο, όπου κρίθηκε απαραίτητο. Τόσο τα λευκά όσο και τα ερυθρά σταφύλια παρουσίασαν καλή συσσώρευση σακχάρων, ικανοποιητική οξύτητα και εξαιρετική φαινολική ωρίμανση. Ήταν μια χρονιά ιδανικής ισορροπίας μεταξύ ποσότητας και ποιότητας που απέδειξε ότι είναι προτιμότερο να έχεις λιγότερα σταφύλια, αλλά πραγματικά καλής ποιότητας, που θα αποτελέσουν την πρώτη ύλη για ένα κρασί με χαρακτήρα και δυνατότητα εξέλιξης στον χρόνο.

Ωστόσο, όσο κατεβαίνουμε γεωγραφικά προς τη νότια Ελλάδα, η εικόνα γίνεται πολύ διαφορετική και ιδιαίτερα αποκαρδιωτική. Οι όψιμοι ανοιξιάτικοι παγετοί κλόνισαν τους αμπελώνες της Νεμέας και της Μαντινείας, προκαλώντας μείωση της παραγωγής έως και 90%, κατά περιπτώσεις. Στη δε Σαντορίνη, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής είναι πλέον καταστροφικές. Η παρατεταμένη έλλειψη βροχοπτώσεων και η μείωση του πρωινού πούσι, έχουν οδηγήσει σε δραματική συρρίκνωση της παραγωγής. Το 2026, η παραγωγή ήταν κατά 30% χαμηλότερη σε σχέση με το ήδη δύσκολο 2025 και κατά 90% μειωμένη σε σύγκριση με το 2022, την τελευταία χρονιά κανονικής παραγωγής. Από τους 2.500 τόνους σταφυλιού, η παραγωγή έχει πλέον περιοριστεί σε περίπου 200 τόνους. Με τις αποδόσεις σε ορισμένους αμπελώνες να κυμαίνονται μόλις στα 50 κιλά ανά στρέμμα, το ζήτημα δεν αφορά πλέον μόνο την παραγωγή, αλλά την ίδια τη βιωσιμότητα της αμπελουργίας στη Σαντορίνη.

Ασθένειες – Εχθροί που μας απασχόλησαν

Στις περισσότερες περιοχές της Μακεδονίας, ο περονόσπορος άσκησε σημαντική πίεση κατά την ανθοφορία του Μαΐου, προκαλώντας σε ορισμένες περιπτώσεις μια φυσική αραίωση των σταφυλιών, η οποία λειτούργησε ευεργετικά για την ισορροπία της παραγωγής. Προς τα τέλη Ιουνίου, στο στάδιο της πράσινης ράγας, εμφανίστηκε το ωίδιο, υποβαθμίζοντας την ποιότητα των σταφυλιών σε αμπελώνες όπου η φυτοπροστασία δεν ήταν επαρκώς σχολαστική. Αντίθετα, ο βοτρύτης δεν φαίνεται να αποτέλεσε σημαντικό πρόβλημα για τους παραγωγούς τη φετινή χρονιά. Αυτή ήταν, σε γενικές γραμμές, η εικόνα των μυκητολογικών ασθενειών.

Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, ωστόσο, εντοπίστηκε στους εντομολογικούς εχθρούς. Στα τέλη Ιουλίου, αρκετές περιοχές της Βόρειας Ελλάδας βρέθηκαν αντιμέτωπες με πρωτοφανείς προσβολές από σμήνη ακρίδων, οι οποίες τράφηκαν από το φύλλωμα των αμπελιών, περιορίζοντας τη φωτοσυνθετική επιφάνεια και, κατ’ επέκταση, τη δυνατότητα συσσώρευσης σακχάρων. Παράλληλα, παρατηρήθηκε έξαρση του τζιτζικιού της αμπέλου (Empoasca vitis), ενός εχθρού που προκαλεί άμεσες ζημιές απομυζύοντας τους χυμούς του φυλλώματος, ενώ οι πραγματικές επιπτώσεις θα φανούν τα επόμενα χρόνια μιας και αποτελεί σημαντικό φορέα εξάπλωσης ιώσεων. Τέλος, η μεγαλύτερη πρόκληση της χρονιάς ήταν αναμφίβολα η ευδεμίδα, οι προνύμφες της οποίας εισέρχονται στις ράγες, προκαλώντας ζημιές που ευνοούν την ανάπτυξη δευτερογενών σήψεων (βοτρύτης, όξινη σήψη). Η αντιμετώπισή της ήταν ιδιαίτερα απαιτητική, ειδικά στη βιολογική καλλιέργεια. Πρόκειται για έναν εχθρό με έντονες διακυμάνσεις στην παρουσία και την ένταση των προσβολών του από χρονιά σε χρονιά, αλλά τα τελευταία χρόνια έχει επιστρέψει για τα καλά και όλα δείχνουν πως ήρθε για να μείνει.

Περισσότερα για όσα αναφέραμε θα συζητήσουμε σε επόμενα άρθρα.

Τρυγημένο Sauvignon Blanc

Ποικιλίες που ξεχώρισαν

Το 2026 ήταν αδιαμφισβήτητα η χρονιά των λευκών, με τον μεγάλο πρωταγωνιστή φέτος να είναι το Sauvignon Blanc. Προσωπικά, δε θυμάμαι να έχω δοκιμάσει πιο νόστιμο σταφύλι Sauvignon στη ζωή μου. Θεωρώ πως η φετινή χρονιά υπήρξε εξαιρετική για την ποικιλία, με έντονο και καθαρό αρωματικό χαρακτήρα, φρεσκάδα και εξαιρετική ισορροπία. Η εικόνα των σταφυλιών με ενθουσίασε πραγματικά και γι' αυτό σας παροτρύνω να μην παραλείψετε να δοκιμάσετε τα Sauvignon Blanc του 2026 στο επερχόμενο Οινόραμα.

Επίσης, ιδιαίτερη μνεία αξίζουν τα Ασύρτικα της Ηπειρωτικής Ελλάδας τα οποία παρουσίασαν διαφορετικές και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες εκφράσεις, ανάλογα με τη βλαστική ανάπτυξη και τις εδαφοκλιματικές συνθήκες κάθε αμπελοτοπιού.

Όσον αφορά τις ερυθρές ποικιλίες, οι μεσοπρώιμες, όπως το Syrah και το Cabernet Sauvignon, φάνηκαν να ευνοούνται από τις συνθήκες της χρονιάς, δίνοντας ιδιαίτερα ενδιαφέροντα αποτελέσματα, με εκφραστικό φρουτώδη χαρακτήρα.

Ξεχωριστή περίπτωση αποτέλεσαν οι όψιμες ποικιλίες και κυρίως το Ξινόμαυρο, το οποίο ανέδειξε φέτος, τη σημασία του αμπελοτοπιού. Σε δροσερότερες περιοχές, η ποικιλία κατάφερε να διατηρήσει τη σφριγηλότητα των ραγών και να ανταποκριθεί καλύτερα στις προκλήσεις των υψηλών θερμοκρασιών. Αντίθετα, σε θερμότερες ζώνες παρατηρήθηκαν εντονότερα φαινόμενα μάρανσης των ραγών, αναδεικνύοντας την ευαισθησία της ποικιλίας στις μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες. Ένα ζήτημα που συνδέεται άμεσα με την κλιματική αλλαγή και πιθανότατα θα αναλύσουμε εκτενέστερα στο επόμενο άρθρο (spoiler alert).

Τελική αποτίμηση

Το 2026 βιώσαμε έναν τρύγο συνειδητοποίησης και προσγείωσης στην πραγματικότητα μετά το 2025. Οι νέες προκλήσεις και οι ολοένα πιο απρόβλεπτες κλιματολογικές συνθήκες βάζουν δύσκολα στους παραγωγούς, απαιτώντας διαρκή επαγρύπνηση και ετοιμότητα. Το αρνητικό είναι ότι τα πράγματα φαίνεται να δυσκολεύουν χρόνο με τον χρόνο. Το θετικό, όμως, είναι ότι συνεχώς μαθαίνουμε και προσαρμοζόμαστε. Α, και φυσικά, δεν στερεύουμε ποτέ από νέα θέματα για άρθρα! Μείνετε συντονισμένοι.

Till next time!