Οινοποιείο Φραγκόσπιτο
Εισαγωγή
Το Οινοποιείο Φραγκόσπιτο, με έδρα τον Βορριά Μονοφατσίου στο Ηράκλειο, αποτελεί ένα ζωντανό παράδειγμα της κρητικής οινοποιητικής εξέλιξης. Η ονομασία του προέρχεται από ένα παλιό, μισογκρεμισμένο αγροτόσπιτο (φραγκόσπιτο) που δεσπόζει ανάμεσα στους αμπελώνες, συμβολίζοντας τη διασύνδεση του χθες με το σήμερα. Υπό την καθοδήγηση του Νίκου Γαβαλά, το οινοποιείο έχει ταυτιστεί με τη βιολογική καλλιέργεια και την ανάδειξη του ιδιαίτερου terroir της Κρήτης.
Κτήμα
Η ιστορία της οικογένειας Γαβαλά στην αμπελουργία ξεκινά το 1906, όταν ο προπάππους Εμμανουήλ φύτεψε τα πρώτα κλήματα και χρησιμοποιούσε παραδοσιακά μινωικά λαξευτά πατητήρια. Το 2001 αποτέλεσε έτος-ορόσημο με τη μετάβαση στη βιολογική καλλιέργεια, ενώ το 2004 ιδρύθηκε η σύγχρονη, καθετοποιημένη μονάδα οινοποίησης μέσα στην καρδιά των αμπελώνων. Σήμερα, το κτήμα συνεχίζει την παράδοση τεσσάρων γενεών, ενώ από το 2022 τα λευκά και ροζέ κρασιά του φέρουν και επίσημη πιστοποίηση VEGAN.
Αμπελώνες
Οι ιδιόκτητοι αμπελώνες καλύπτουν περίπου 300 στρέμματα στην περιοχή του Βορριά, σε υψόμετρο περίπου 400 μέτρων. Το μικροκλίμα της περιοχής είναι ιδανικό για την ανάπτυξη τόσο γηγενών όσο και διεθνών ποικιλιών. Στις λευκές ποικιλίες κυριαρχούν η Βηλάνα, το Βιδιανό, η Μαλβάζια και το Μοσχάτο Σπίνας, ενώ στις ερυθρές το Κοτσιφάλι και το Μαντηλάρι. Παράλληλα, καλλιεργούνται με επιτυχία το Syrah και το Cabernet Sauvignon. Μια ιδιαίτερη πρακτική του κτήματος είναι ο νυχτερινός τρύγος, που διασφαλίζει τη συλλογή των σταφυλιών σε χαμηλές θερμοκρασίες για τη διατήρηση των αρωμάτων τους.
Τουρισμός
Το οινοποιείο είναι επισκέψιμο και προσφέρει μια ολοκληρωμένη εμπειρία οινοτουρισμού στην ενδοχώρα του Ηρακλείου. Οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να περιηγηθούν στους αμπελώνες και στις εγκαταστάσεις παραγωγής, να γνωρίσουν τις παραδοσιακές και σύγχρονες μεθόδους οινοποίησης και να συμμετέχουν σε γευσιγνωσίες στον ειδικά διαμορφωμένο χώρο. Η φιλοξενία της οικογένειας Γαβαλά προσφέρει μια αυθεντική γνωριμία με τον κρητικό αμπελώνα, συνδυάζοντας την αγάπη για τη γη με την υψηλή ποιότητα των παραγόμενων οίνων.